Gdy testosteronu jest za dużo. Za wysoki poziom testosteronu u mężczyzn może objawiać się następująco: zachowanie agresywne (agresja fizyczna, słowna), wzmożony popęd płciowy, zwiększone ciśnienie tętnicze krwi, łysienie (zakola), bujne owłosienie ciała, nieznaczny przyrost masy mięśniowej, uporczywy trądzik. Niestety, łącznie za wszystkie trzeba bardzo dużo zapłacić. Za pełen FFS prawdopodobnie dałoby się kupić mieszkanie. 🙁. Za to u mężczyzn transpłciowych nie przeprowadza się właściwie operacji twarzy. Pod wpływem testosteronu twarz powoli nabiera ostrych rysów i po czasie zaczyna pojawiać się zarost. Tento výrobek má každopádně komplexní, vyvážené a přírodní složení. Konkrétně obsahuje: kotvičník zemní, zinek, hořčík, vitamín D3, vitamín B6, vitamín C, selen, pískavici řeckého sena a extrakt z černého pepře. Tyto látky působí příznivě jak na podporu testosteronu, tak na posílení imunity a zdravotního Nasz ranking boosterów testosteronu 2023 zawiera następujące propozycje: 1. Black Devil. To najmocniejszy booster testosteronu, aczkolwiek ma mało składników aktywnych, choć w dość dużych dawkach. Co ważne, Black Devil od marki Hi Tec nie powoduje blokady naturalnej produkcji testosteronu. Na co wpływa testosteron? Oprócz wyglądu zewnętrznego odpowiada za płodność, libido, odporność, a także nastrój. Zdarza się, że jego poziom jest zaburzony i prowadzi to do różnego typu powikłań. W przypadku, gdy w organizmie jest zbyt dużo testosteronu, prowadzi to do przejawów agresji oraz wzmożonej chęci podejmowania ryzyka. do jomat-synek może pić za dużo soku z wit.A (betakarotenem) ,ktory u chłopcow wzmaga wydzielanie testosteronu.Następną historią może być jakaś choroba autoimunologiczna,albo na przykład porfiria gdy się wystawi na słońce. Przebywaj na słońcu lub włącz suplementację witaminą D, gdyż badania wykazały że suplementacja witaminą D w dawce 3000 IU znacząco zwiększa poziom testosteronu [12]. Warto również zwrócić uwagę na niektóre zioła i ich suplementy – wydaje się bowiem, że mogą mieć one wpływ na regulację poziomu testosteronu we krwi. Innym sposobem na zwiększenie poziomu testosteronu jest przyjmowanie naturalnego suplementu testosteronu. Niektóre z tych suplementów zawierają syntetyczny testosteron, który zwiększa ilość testosteronu w Twoim organizmie. Dobra dawka suplementów testosteronu może pomóc zwiększyć libido i wzmocnić popęd seksualny w Twoim organizmie. Ostrzegam wszystkie dziewczyny, najpierw zdiagnozujcie u lekarza przyczynę wypadania włosów, za nim sięgniecie po loxon!!! Droga ZUZO a co u ciebie było powodem nadmiernego owłosienia? zaburzenia hormonalne? naprawdę picie takiego naparu spowodowało że niechciane włosy zniknęły na stałe? pozdrawiam. Autor: majka - (2011-11-22 21:09) W leczeniu stosuje się zazwyczaj inhibitory aromatazy, powodujące zablokowanie tego enzymu, odpowiadającego za przekształcanie testosteronu w estradiol, będący jednym z rodzajów estrogenów. Jednakże takich substancji nie należy zażywać bez zaleceń lekarza, gdyż może to wywołać jeszcze więcej skutków niepożądanych. cBIuFFS. Z czego może wynikać wysoki poziom testosteronu u kobiet? Mam 25 lat, podczas badań wyszło, że mam górną granicę normy i bardzo wypadają mi włosy. Problemy skórne mam niemalże od zawsze. Dodam, że nie jem mięsa, masła i moja dieta może nie dostarczać wszystkich składników. Podejrzewam, że na wizytę u lekarza będę musiała poczekać co najmniej tydzień, dlatego proszę o informację, jak zapobiec wypadaniu włosów i na co zwrócić uwagę w diecie, by unormować hormony oraz co może zalecić mi lekarz? 25 LAT ponad rok temu Dieta śródziemnomorska Witam serdecznie. Jak najbardziej podwyższony poziom testosteronu ma wpływ na wypadanie włosów. Polecam artykuły: Przyczyną podwyższonego testosteronu u kobiet mogą być zaburzenia hormonalne, np. zespół policystycznych jajników. Istnieje też predyspozycja genetyczna. Powinna być Pani dokładnie przebadana w celu znalezienia przyczyny zaburzeń hormonalnych. Pomóc może Pani lekarz endokrynolog lub ginekolog. Leczenie powinno być przyczynowe. Skuteczne mogą być także tabletki antykoncepcyjne o działaniu antyandrogennym, np. Diane, a także stosowany miejscowo minoksydil. Pozdrawiam! 0 Nasi lekarze odpowiedzieli już na kilka podobnych pytań innych znajdziesz do nich odnośniki: Podwyższony poziom testosteronu a wypadanie włosów? – odpowiada Lek. Karolina Kropiewnicka-Buczek Ropne, bolesne zmiany skóry twarzy a poziom testosteronu – odpowiada Aleksander Ropielewski Wysoki poziom testosteronu i androgenów u kobiety – odpowiada Lek. Beata Babińska-Olejniczak Wypadające włosy – odpowiada Lek. Karolina Kropiewnicka-Buczek Wysoki poziom testosteronu - interpretacja wyniku – odpowiada Redakcja abcZdrowie Podwyższony poziom testosteronu u kobiety – odpowiada Lek. Małgorzata Horbaczewska W jaki sposób można obniżyć poziom testosteronu? – odpowiada Dr n. med. Marek Derkacz Dlaczego poziom testosteronu jest tak wysoki? – odpowiada Redakcja abcZdrowie PCOS a poziom testosteronu – odpowiada Dr n. med. Artur Kowalski Czy wysiłek fizyczny zwiększa poziom testosteronu? – odpowiada Lek. Tomasz Budlewski artykuły Źródło: ją interesować seks, a zaczyna...Czyżbyśmy byli świadkami upadku mitu testosteronu? Najwyraźniej. Do tej pory hormon ten identyfikowany był jako czynnik sprawczy legendarnie rozbuchanego męskiego libido, teraz jednak okazuje się, że to niekoniecznie wszystko za sprawą Sari van Anders z University of Michigan, która tłumaczy, że większość z tego, co wiemy o testosteronie, to informacje z niezbyt wiarygodnego źródła. Badaczka utrzymuje, że znakomita większość badań nad seksualnością i działaniem hormonów prowadzona była w istocie na zwierzętach, bądź na ludziach, którzy mieli problemy seksualne - a więc nie można tych wyników uogólniać na całość społeczeństwa, przez co "norma" wciąż jeszcze pozostaje stosunkowo mało poznana...Ten szalony, szalony testosteronBadanie van Anders ma być jednym z nielicznych, które analizuje seksualność zdrowych przedstawicieli społeczeństwa. Opisane na łamach magazynu "Archives of Sexual Behaviour", obejmowało swoim zasięgiem 105 mężczyzn i 91 kobiet. Najpierw wszyscy ochotnicy wypełnili kwestionariusz i zdeponowali w laboratorium van Anders próbkę swojej śliny. W kolejnym etapie badania, ekipa van Anders badała wpływ testosteronu na ludzkie libido. W tym celu konfrontowano odpowiedzi z kwestionariuszy z poziomem hormonów w organizmach się okazało? Wyniki zaskakują. U zdrowych mężczyzn "to, czy posiadają oni więcej, czy mniej testosteronu nie wpływa na to, jak często myślą oni o seksie, czy masturbacji". Innymi słowy, wbrew wcześniejszym doniesieniom, które w zasadzie już zyskały miano dogmatu - to wcale nie męski hormon formuje libido... Ale prawdziwego kolorytu sprawy nabierają, kiedy przechodzimy do pań. Otóż okazuje się, że w ich przypadku pożądanie należy rozbić na dwie składowe: dotyczące seksu z drugim człowiekiem i masturbacji...Okazuje się, że u kobiet, które posiadają więcej testosteronu - trochę wbrew logice - spada pożądanie seksualne, ale za to rośnie chętka na masturbację. Co to oznacza w praktyce? Że hormon łączony ze skokiem libido, w rzeczywistości niejako hamuje kobiece zapędy łóżkowe - a przynajmniej te angażujące obecność partnera. To ustalenie jest na tyle specyficzne, że nawet dr van Anders nie wie, co o nim myśleć. Uczona podejrzewa, że być może u pań, wraz ze wzrostem testosteronu rośnie nie libido, a np. poziom stresu, co skutecznie blokuje chęć do kontaktów...Skąd większy popęd u mężczyzn?Naturalnym w tym przypadku pytaniem jest to, jakim cudem mężczyźni częściej pragną seksu, skoro nie przez testosteron, który ponoć nie działa w ten sposób? Otóż dr van Anders odpowiada, że - według jej wstępnych ustaleń - kluczem jest tu częstość praktyk masturbacyjnych. "Główna idea jest tu taka, że kobiety nie czują się swobodnie ze swoimi genitaliami i masturbacją, a jeśli nie czują się z tym dobrze, wzbraniają się przed tym i w efekcie nie dają ujścia swoim pragnieniom, natomiast po czasie, pragnienia i pożądanie seksualne faktycznie mogą zmaleć", tłumaczy badaczka na łamach "LiveScience". U mężczyzn jest wprost przeciwnie. Cóż, jeśli chcemy cieszyć się seksem, powinniśmy zachęcać nasze partnerki do większej ekspresji jakość naszego artykułu:Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści. Testosteron – badanie hormonu, jak go podnieść Opublikowano: 15:56Aktualizacja: 15:59 Testosteron to hormon, który kojarzy się przede wszystkim z męskością. Wytwarzany jest jednak zarówno przez organizm męski, jak i kobiecy. Wpływa na poziom libido, przyrost masy mięśniowej oraz rozwój męskiego typu owłosienia. Jego stężenie jest najwyższe w godzinach porannych, a najniższe wieczorem. Co jeszcze warto wiedzieć o tym hormonie? Jak podnieść testosteron i co oznacza jego niskie stężenie? Odpowiadamy. Co to jest testosteron?Rola testosteronu w organizmieJak podnieść testosteron?Niski poziom testosteronu – objawyWysoki poziom testosteronu – objawyTestosteron – badania hormonalne. Kiedy je wykonywać? Jak wyglądają? Co to jest testosteron? Testosteron to hormon płciowy, który zdecydowanie ważniejszą rolę pełni u mężczyzn, gdzie produkują go komórki Leydiga, znajdujące się w jądrach. U kobiet w niewielkim stopniu testosteron wytwarzany jest przez jajniki, a w ciąży również przez łożysko. Do powstania testosteronu dochodzi pod wpływem innego hormonu, a konkretnie – lutropiny (LH). Odpowiedzialna jest za to przysadka mózgowa, którą kontroluje z kolei podwzgórze. Rola testosteronu w organizmie Testosteron wielopłaszczyznowo wpływa na męski organizm: kształtuje płeć i cechy płciowe w życiu płodowym; doprowadza do rozwoju męskich narządów płciowych; uczestniczy w procesie powstawania i dojrzewania plemników; wpływa na popęd płciowy; reguluje przyrost masy mięśniowej; stymuluje rozrost prostaty; wpływa na samopoczucie, odporność oraz ilość energii; wpływa na ilość cholesterolu, krzepnięcie krwi oraz ciśnienie; przyczynia się do wzrostu i wzmocnienia kości. U kobiet testosteron z kolei: wpływa na wytrzymałość kości, oddziałuje na libido, wspomaga odpowiednie funkcjonowanie jajników. W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję: Odporność Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml 28,39 zł Odporność Naturell Immuno Kids, 10 saszetek 14,99 zł Odporność, Good Aging, Energia, Beauty Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek 99,00 zł Odporność WIMIN Odporność, 30 kaps. 59,00 zł Odporność, Beauty Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek 12,99 zł Jak zwiększyć poziom testosteronu? Jeśli masz jego niedobory w organizmie, możesz spróbować zwiększyć jego stężenie, korzystając z poniższych metod. Tabletki – testosteron można dostać w tabletkach, oferowany jest on w postaci suplementu, który można kupić bez recepty. Dobry sen – przyczynia się on do wyrzutu hormonów płciowych oraz różnych mechanizmów biochemicznych, które mają związek z utrzymywaniem odpowiedniego stężenia testosteronu w organizmie. Odpowiednia dieta – od tego, jak skomponowane jest Twoje menu, zależy zarówno wzrost, jak i spadek omawianego hormonu. Z pewnością dieta powinna być bogata w białko, a także właściwą ilość tłuszczy i węglowodanów – kluczowa w tym wszystkim jest równowaga, ponieważ tych składników pokarmowych nie powinno być ani zbyt dużo, ani zbyt mało. Brak stresu – nadmierna nerwowość sprawia, że w organizmie zwiększa się ilość kortyzolu, co z kolei doprowadza do zmniejszenia stężenia testosteronu. Aktywność fizyczna – nie jest tajemnicą, że uprawianie sportu pozytywnie wpływa na zdrowie naszego organizmu, ale również – na poziom testosteronu. Prawidłowa masa ciała – nadwaga i otyłość przyczyniają się do zaburzenia gospodarki hormonalnej, dlatego też warto, aby Twój wskaźnik BMI utrzymywał się na odpowiednim poziomie. Zastanawiasz się, jak podnieść poziom testosteronu w 2 minuty? Jak pokazują badania przeprowadzone przez psycholog Amy Cuddy z Uniwersytetu Harvarda, jest to możliwe. Wykazała ona, że można zwiększyć stężenie tego hormonu poprzez przyjęcie tzw. pozycji siły. Polega ona na przyjęciu otwartej postawy ciała, trzymaniu lekko uniesionej głowy oraz zajmowaniem jak największej przestrzeni – pozycja ta powinny zastąpić przygarbienie, zamknięcie czy unikanie kontaktu wzrokowego. Jak się okazuje, utrzymywanie pozycji siły przez 2 minuty podnosi poziom testosteronu o 20% i zmniejsza poziom kortyzolu o 25%. Niski poziom testosteronu – objawy Niskie stężenie testosteronu w organizmie wiąże się zwykle z następującymi objawami: obniżenie libido, problemy ze wzwodem, zmniejszenie aktywności seksualnej, spadek masy i siły mięśni, niska masa kostna, problemy ze snem, depresja, huśtawki nastrojów, mniejsza ilość energii, uderzenia gorąca, ginekomastia (przerost gruczołu sutkowego u mężczyzn), słabsze i rzadsze poranne erekcje, zmniejszenie owłosienia ciała, zaburzenia metabolizmu, obniżenie sprawności intelektualnej. Wysoki poziom testosteronu – objawy Nadmiar testosteronu może powodować takie symptomy, jak: zmniejszenie jąder, agresywne zachowania, huśtawki nastrojów, bóle głowy, impotencja, rozrost prostaty, wysokie stężenie cholesterolu, niepłodność. Testosteron – badania hormonalne. Kiedy je wykonywać? Jak wyglądają? Badanie testosteronu to, innymi słowy, laboratoryjne badanie krwi, które pozwala sprawdzić jego poziom w organizmie. Najlepiej wykonać je z rana na czczo – wówczas stężenie tego hormonu jest najwyższe. Kobiety mogą się na nie zgłosić niezależnie od fazy cyklu miesiączkowego. Kiedy wykonuje się badanie testosteronu? Najczęstsze wskazania do niego to: guzy jąder, niepłodność u mężczyzn i kobiet, obniżone libido u mężczyzn, problemy z erekcją u mężczyzn, przedwczesne dojrzewanie płciowe u chłopców, zaburzenia funkcji przysadki lub podwzgórza, hirsutyzm i maskulinizacja u kobiet. Jeśli zauważysz u siebie objawy niewłaściwego poziomu testosteronu, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Specjalista powinien w takich sytuacjach przeprowadzić badanie fizykalne (w ramach którego sprawdza się rozmiar jąder oraz stosunek obwodu pasa do obwodu jąder, ocenia się BMI i prącie, przeprowadza się analizę owłosienia, a także wykonuje się ewentualnie inne badania). Następnie może on zlecić poziom wolnego testosteronu (a nie całkowitego, jak wcześniej), a także LH lub SBGH. Ze względu na to, że testosteron jest różny o różnych porach dnia, należy zawsze przeprowadzać jego badanie o podobnej godzinie, najlepiej z samego rana. Źródła: Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Natalia Suchocka Zobacz profil Podoba Ci się ten artykuł? Powiązane tematy: Polecamy Lekkoatletki z zaburzeniami płci mają być od 1. listopada osobno klasyfikowane, jeśli lekami nie obniżą poziomu testosteronu. Czy to już trzecia płeć w sporcie? Na czym polega biegowy fenomen kobiet takich jak Caster Semenya? Jak to działa i dlaczego szczególnie na średnich dystansach? Wyjaśnia dr n. med. Katarzyna Skórzewska, specjalista endokrynologii i ginekologii. Od 1. listopada weszły w życie nowe przepisy Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) wprowadzające ścisłe kryteria dopuszczające do startów zawodniczki z zaburzeniami rozwoju płci (DSD – Differences of Sexual Development) na dystansach od 400 m do 1 mili, w tym bieg przez płotki. W nowych regulacjach znalazł się zapis o dopuszczalnym poziomie testosteronu we krwi zawodniczek – poniżej 5 nmol/l na co najmniej 6. miesięcy przed startem oraz utrzymywanie się tego poziomu przez cały czas zawodów. Jeśli będzie on zbyt wysoki, będzie musiał być obniżony poprzez stosowanie odpowiednich leków. Jednocześnie wprowadzono nową kobiecą klasyfikację dla zawodniczek z zaburzeniami rozwoju płci (DSD), które nie podejmą leczenia. Okazuje się, że wśród najlepszych lekkoatletek na każde 1000 w danej dyscyplinie 7,1 ma podwyższony poziom testosteronu; to podobno 140 razy więcej niż w całej populacji! Najwięcej takich kobiet biega właśnie na dystansach 400, 800 i 1500 m., których dotyczą nowe przepisy. Testosteronowa specjalizacja średnich dystansów? Fascynujące. Czy zawodniczki, u których przekroczony jest dopuszczalny według nowych kryteriów, poziom są chore? Co oznacza u kobiet wysoki poziom testosteronu? U większości kobiet poziom testosteronu we krwi, w zależności od metody, waha się pomiędzy 0,7 a 2,8 nmol/l. Dla porównania u dojrzałych mężczyzn wartości te oscylują pomiędzy – nmol/l. Jeżeli u kobiety stężenie testosteronu we krwi przekracza 5 nmol/l oznacza to hiperandrogenemię (podwyższony poziom androgenów we krwi). Tak wysoki poziom testosteronu występuje często u kobiet z guzami wytwarzającymi androgeny lub w rzadkich przypadkach osób z zaburzeniami różnicowania płci przy czym może on osiągać u nich wartości we krwi takie, jak u mężczyzn. Nadmierne wydzielanie androgenów u kobiet wywołuje objawy maskulinizacji i wirylizacji czyli zmianę sylwetki ciała, zwiększenie masy tkanki mięśniowej, hirsutyzm (owłosienie typu męskiego), trądzik, łysienie androgenowe, przerost łechtaczki, obniżenie barwy głosu oraz defeminizację ( zaburzenia miesiączkowania, zmniejszenie piersi i macicy oraz zanik typowego dla kobiet rozmieszczenia tkanki tłuszczowej). Prowadzi do zaburzeń miesiączkowania i niepłodności, zaburzeń metabolicznych – hiperinsulinizmu, insulinooporności, zaburzeń lipidowych a w efekcie chorób układu krążenia a nawet nowotworów. Zawsze wymaga zdiagnozowania i ustalenia przyczyny w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia. Wysoki poziom testosteronu daje korzyści w sportowej rywalizacji. Testosteron i powstający w tkankach docelowych jego 2,5 razy silniejszy metabolit, 5α-dihydrotestosteron (DHT) wykazują działanie anaboliczne, wyrażające się dodatnim bilansem azotowym i wzrostem produkcji białek. Wpływają na przyrost masy mięśniowej w wyniku przerostu komórek mięśniowych – powodując zwiększenie ich objętości bez zwiększenia ich ilości, co przekłada się na siłę i wytrzymałości mięśni oraz układu kostnego. Ułatwia adaptację mięśni do wysiłku oraz poprawia ich zdolność do regeneracji. Ponadto, testosteron hamuje ekspresję naturalnego inhibitora hipertrofii mięśni – miostatyny, pozwalając tym samym na większy ich przerost. Androgeny pobudzają również produkcję erytropoetyny, zwiększającej moc aerobową i wytrzymałość. Dzięki temu wzrasta liczba erytrocytów oraz stężenie hemoglobiny we krwi i przez to poprawia się wykorzystanie tlenowe w tkankach, jest lepsza tolerancja wysiłku, wzrost zdolności do osiągania ponadprzeciętnych wyników sportowych. Zaobserwowano też znaczną poprawę maksymalnej zdolności wysiłkowej. Erytropoetyna oddziałuje również bezpośrednio na mózg i wzmaga motywację do działania – zwiększania wysiłku i osiągnięć fizycznych. Testosteron i DHT synergistyczne z hormonem wzrostu podwyższają pulę krążącego we krwi insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1), który zwiększa syntezę białka, reguluje procesy energetyczne w mięśniach i hamuje apoptozę (śmierć komórki i usuwanie zużytych komórek z organizmu). Obecnie IGF-1, obok pochodnych testosteronu i erytropoetyny, jest jednym z najczęściej stosowanych środków dopingujących w sporcie. Testosteron jest hormonem współzawodnictwa, oddziałuje więc na sferę psychiczną i zapewnia odpowiedni poziom motywacji zawodnika. Testosteron w kobiecej lekkiej atletyce to przede wszystkim średnie dystanse, gdzie zanotowano zdecydowaną większość przypadków biegaczek z hiperandrogenemią. Znacznie więcej niż w skoku w dal, wzwyż albo biegach sprinterskich czy długodystansowych. Dla sportowców zasadnicze znaczenie mają efekty anaboliczne steroidów androgenno-anabolicznych (AAS) czyli zwiększanie syntezy białek budujących mięśnie szkieletowe, pobudzanie receptorów dla androgenów w tkankach oraz hamowanie katabolizmu. Mięśnie szkieletowe u człowieka składają się w głównej mierze z trzech typów włókien: I, IIA i IIB w zależności od rodzaj łańcucha ciężkiego miozyny – białka odpowiedzialnego za skurcz mięśnia. Różnią się one między sobą rozmiarem i zdolnością metaboliczną. Przykładowo: włókna I, tzw. „wolne” są mniejsze, wolno się kurczą i do wytwarzania energii głównie używają tlen, czyli wolniej się męczą – dlatego przeważają u maratończyków. Natomiast włókna IIB, tzw. „szybkie” są większe, szybko się kurczą i szybko się męczą bo jako źródła energii używają procesy beztlenowe – dominują u sprinterów. Badania wskazują, że w mięśniach mężczyzn przeważa typ IIA nad IIB i nad I, natomiast u kobiet I nad IIA i nad IIB. Z tego rozkładu wynikają różnice między płciami – mięśnie mężczyzn mają lepszą zdolność do kurczenia się ale są mniej wytrzymałe w porównaniu do kobiet. Zarówno trening wytrzymałościowy, jak i siłowy prowadzą do istotnego zwiększenia ekspresji receptorów dla androgenów w tkance mięśniowej. W badaniach na zwierzętach wykazano, że trening wytrzymałościowy wpływa przede wszystkim na zwiększenie zdolności wiązania AAS w zakresie włókien wolnych, podczas gdy trening oporowy – włókien szybkich. Ustalono, że działanie testosteronu powoduje przerost włókien IIB, natomiast nie zwiększa ich liczby. Wydaje się, że to właśnie zwiększenie objętości i wydajności włókien „szybkich” przy stałej ilości włókien „wolnych” kobiety z hiperandrogenizmem powoduje, że osiągają one największe sukcesy w biegach na średnie dystanse. Dodatkowo, niektóre badania pokazują, że testosteron u kobiet może powodować wzrost β-oksydacji kwasów tłuszczowych, które są głównym źródłem energii przy wysiłkach trwających 15-60 minut. Co ciekawe, hormonem promującym przemianę włókien wolnych do szybkich jest hormon tarczycy – trójjodotyronina (T3). Dodatkowo, T3 poprawia zdolność mięśni do skurczu – działanie, którego nie wykazuje testosteron. Złą sławą owiane są historie np. pływaczek z byłego NRD faszerowanych hormonami po których stawały się po części mężczyznami. Wysoki poziom testosteronu nie zawsze wynika z przyczyn naturalnych. Testosteron stosowały już w latach 50-tych XX wieku sportsmenki radzieckie, Maria Itkina oraz siostry Irina i Tamara Press nazywane “kwiatem Leningradu”. Choć niewątpliwie najwięcej przypadków było wśród zawodników z NRD. We wschodnio-niemieckiej “fabryce gwiazd” tysiące sportowców otrzymywało codziennie niebieską pigułkę Oral-Turbinadol®, zawierającą pochodną metylotestosteronu. Pływaczkom podawano ten preparat już od 11. roku życia co miało znaczący wpływ na rozwijający się organizm i układ hormonalny. Podawano go pływakom ale też wioślarzom, ciężarowcom. Znamy historię Heidi-Andreasa Krieger, mistrzyni w pchnięciu kulą, która po zakończeniu kariery sportowej zdecydowała się na zmianę płci i teraz już jako Andreas aktywnie działa przeciwko stosowaniu dopingu w sporcie wraz z żoną, byłą pływaczką Ute Krauser. Najczęściej stosowaną formą dopingu farmakologicznego na świecie są AAS (anabolic androgenic steroids) czyli steroidy androgenno-anaboliczne, które mogą być pochodzenia zarówno endo- jak i egzogennego. Sposoby identyfikacji AAS opierają się na wykrywaniu ich metabolitów w moczu. Współczesne metody analityczne w postaci kombinacji chromatografii cieczowej i gazowej, spektrometrii masowej i izotopowej pozwalają na skuteczną detekcję dopingu AAS, w tym także wspomagania tak zwanymi niewykrywalnymi AAS. Wykrycie obecności w organizmie egzogennych AAS może być dokonane albo przez bezpośrednią identyfikację danego związku lub pośrednio przez wykazanie obecności jednego z jego metabolitów, który fizjologicznie nie występuje w moczu. Wykrycie endogennych AAS (np. testosteronu) jest znacznie trudniejsze do udowodnienia. Określa się wskaźnik stężeń testosteronu do epitestosteronu (T/E ratio) oraz współczynnik zawartości izotopów węgla 13C/12C oznaczanych metodą spektrometrii masowej (IRMS, isotope ratio mass spectrometry). W przyszłości kontrola antydopingowa na obecność AAS będzie prawdopodobnie w dużo większym stopniu opierała się na badaniach genetycznych. Nowe przepisy regulują poziom testosteronu u zawodniczek i sugerują jego redukcję, czy to możliwe? W przypadku ustalenia przyczyny hiperandrogenizmu możliwej do usunięcia (np. guzy produkujące androgeny, stosowane leki o działaniu androgenowym) możemy skutecznie ją usunąć poprzez leczenie operacyjne lub zaprzestanie stosowania AAS. Najczęściej jednak mamy do czynienia z androgenizacją jajnikową bądź nadnerczową spowodowaną przewlekłą endokrynopatią, o niemożliwych do usunięcia przyczynach (np. wrodzony przerost nadnerczy, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników – PCOS). W leczeniu hiperandrogenizmu stosuje się substancje mające za zadanie zmniejszenie produkcji i wydzielania androgenów przez nadnercza lub jajniki, zwiększenie stopnia wiązania androgenów z białkami krwi, zahamowanie obwodowej przemiany prekursorów androgenów w aktywne metabolity oraz zmniejszenie oddziaływania androgenów na tkanki docelowe. Terapia polega na podawaniu antagonistów receptora androgenowego (octan cyproteronu, spironolakton, flutamid) zazwyczaj w połączeniu z dwuskładnikową antykoncepcją hormonalną lub stosowaniu długo działających analogów gonadoliberyny (GnRH), co powoduje zmniejszenie jajnikowej produkcji testosteronu i androstendionu poprzez zahamowanie wydzielania gonadotropin przysadkowych, bez wpływu na nadnerczową produkcję androgenów. U kobiet z wrodzonym przerostem nadnerczy stosuje się glukokortykosteroidy (deksametazon, hydrokortyzon), Konsekwencje zdrowotne to przywrócenie prawidłowego rytmu miesiączkowania, zmniejszenie hirsutyzmu, trądziku, łysienia. To również poprawa parametrów metabolicznych gospodarki węglowodanowej i lipidowej. Oczywiście mogą się również zdarzyć działania niepożądane czy powikłania związane ze stosowaniem leków, przede wszystkim zakrzepowo-zatorowe u stosujących dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną, jednak korzyści dla zdrowia znacząco przewyższają niewielkie potencjalne ryzyko a prawidłowe zdiagnozowanie zaburzenia jest gwarancją prawidłowo wdrożonego i bezpiecznego leczenia. Przepisy wprowadzają też pojęcie trzeciej płci czyli osób z zaburzeniami poziomu testosteronu. Ma to w założeniach uczyni rywalizację bardziej sprawiedliwą ale… Problem dotyczy osób z zaburzeniami rozwoju płci (DSD – disorders of sex development), u których w wyniku mutacji genów określających płeć lub zaburzeń hormonalnych w okresie życia płodowego nie ma zgodności między płcią genetyczną, gonadalną, genitalną, somatyczną i psychiczną oraz występują nieprawidłowości w budowie wewnętrznych lub zewnętrznych narządów płciowych. Dla tego typu zaburzeń do 2005 r. używano pejoratywnych i kontrowersyjnych określeń tj. hermafrodytyzm, obojnactwo, odwrócenie płci czy inter seksualność, które nie powinny być używane. U osób dotkniętych zaburzeniami rozwoju płci stężenie testosteronu we krwi wielokrotnie przekracza górną granicę kobiecej normy co znacznie zwiększa ich szansę na osiąganie lepszych wyników szczególnie na średnich dystansach i w biegach przez płotki, nieadekwatnie od włożonego w trening wysiłku i zaangażowania. Testosteron poprawia wydolność, zwiększa siłę mięśniową i wytrzymałość na wysiłek dając tym samym zawodniczce znaczącą przewagę nad rywalkami. Jedną z pierwszych sportsmenek mających męskie i żeńskie narządy rozrodcze była reprezentantka Niemiec w skoku wzwyż, Dora vel Hermann Ratjen. Startowała w kategorii kobiet na igrzyskach olimpijskich w Berlinie w 1936 r. a w 1938 r. na mistrzostwach Europy w Wiedniu pobiła rekord świata wynikiem 170 cm. Został on jednak anulowany po przypadkowym odkryciu u Dory męskich narządów płciowych. Wśród lekkoatletek ZSRR zaburzenia te występowały prawdopodobnie u wspominanych już sióstr Tamary i Iriny Press. W tajemniczych okolicznościach zakończyły one kariery sportowe po wprowadzeniu obowiązkowych badań płci więc nigdy tego nie udowodniono. W sporcie po raz pierwszy obowiązkowe badanie płci na zlecenie Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) przeprowadzono w 1950 r. Wykonywanie ich u “podejrzanych” zawodniczek zapoczątkowano w 1967 r. w pucharze Europy a na igrzyskach olimpijskich w roku 1968. Na podstawie współcześnie krytykowanych testów chromosomowych wydawano tzw. “paszporty płci”. W efekcie takich badań zakończyła się w 1967 r. kariera Ewy Kłobukowskiej – polskiej lekkoatletki i sprinterki, złotej medalistki olimpijskiej z Tokio w 1964 r. Na podstawie badań chromatyny płciowej (tzw. ciałka Barra – nieaktywny chromosom X) stwierdzono mozaikowatość chromosomów – część badanych komórek miała o jeden chromosom X za dużo (układ XXY), podczas gdy inne miały prawidłowy układ chromosomalny XX. Wg współczesnej genetyki kariotyp taki jest kariotypem żeńskim – u kobiet nawet 20% komórek może zawierać chromatyną płciową. Obecnie dla oceny płci stosuje się diagnostykę cytogenetyczą z użyciem mikromacierzy FraX. Nowe przepisy wchodzą w życie 1. listopada ale sceptycy podejrzewają, że IAAF ponownie stara się jedynie uspokoić środowisko a przed igrzyskami olimpijskimi w Tokio w 2020 roku wrócą stare regulacje. Problem wysokiego poziomu testosteronu u kobiet dotyczy nie tylko świata sportu. Testosteron jest tylko jednym z androgenów, produkowanych u kobiet przez jajniki (25%) oraz nadnercza (25%). Główna pula testosteronu – 50% – pochodzi z przemiany androstendionu w tkankach obwodowych. Niewątpliwie testosteron i jego aktywny metabolit, 5α-dihydrotestosteron (DHT) jako najsilniej działające androgeny mają największe znaczenie kliniczne. U kobiet symptomy nadmiaru testosteronu są łatwo widoczne gołym okiem. Hirsutyzm czyli nadmierne, sztywne i twarde owłosienie w miejscach typowych dla mężczyzn (wąsik, broda i bokobrody, szyja, klatka piersiowa, brzuch, plecy i pośladki), trądzik – szczególnie na linii żuchwy, łysienie skroniowe i na czubku głowy, męskie proporcje budowy ciała, silna muskulatura i niski tembr głowy – te objawy sa bardzo charakterystyczne. W diagnostyce wykorzystuje się głównie oznaczenia poziomu hormonów i innych parametrów w surowicy krwi. Badania zlecone przez lekarza ukierunkowane są na podstawie wywiadu oraz badania przedmiotowego. Dodatkowo wykonywane są, w zależności od etiologii hiperandrogenizmu, badania obrazowe: ultrasonograficzne i tomografia komputerowa. dr n. med. Katarzyna Skórzewska zajmuje się endokrynologią ginekologiczną oraz leczeniem współistniejących u kobiet zaburzeń hormonalnych innych gruczołów wydzielania wewnętrznego.

za dużo testosteronu u dziewczyny